Ayak Terlemesi ve Tedavisi

Aşırı ayak terlemesi nedenleri nedir, neden olur, nasıl geçer? El ayak terlemesi için bitkisel çözüm var mıdır? Krem, losyon, botoks etkili midir? Tedavisi, ameliyatı için hangi bölüme gidilir?

Aşırı ayak terlemesi genellikle ayak tabanında ve parmalarda ortaya çıkan bir terlemedir. Sadece ayaklarda olabileceği gibi, ayaklarla birlikte sıklıkla ellerde, bazen koltuk altları ve yüz (kafa) bölgesi terlemesi ile birlikte olabilir.

Aşırı ayak (taban) terlemesi kişinin günlük faaliyetlerini, sosyal yaşantısını, öğrenimini, iş hayatını, psikolojik durumunu etkileyecek derecede ise, bu duruma aşırı ayak terlemesi hastalığı (plantar hiperhidroz) denilir.

Ayak terlemesinin hayati tehlikesi yoktur. Ancak oldukça bölgesel aşırı terleme şeklidir. Ayakkabıdan dışarı taşan ıslaklık ve kötü ayak kokusu ciddi sosyal problemlere yol açabilir.

Ayak Terlemesinin Özellikleri

Toplumda 100 kişiden 2-3 kişide görülür. Ayak terlemesi genellikle çocukluk döneminde başlar. Bazen çorap giyince azalabilir. Genel olarak erkek ve kadınlarda eşit oranda rastlanır. Olguların %40 ında aile hikayesi (genetik, irsi geçiş) vardır. Her mevsimde olur, ancak sıcak mevsimlerde daha belirgindir. Bazılarında 35-40 yaşından sonra biraz azalsa da hayat boyu devam eder. Stres, heyecan gibi duygusal durumlar tetikleyici olarak başlatabilir. Genellikle uykuda olmaz, uyandıktan bir süre sonra başlar.

Ayak Terlemesinin Nedenleri, Sebepleri Nelerdir?

Sadece ayaklarda olan, iki taraflı ve eşit şiddette aşırı terleme başka bir hastalığa bağlı değildir. Hormon bozukluğu yoktur, yapılan tüm tetkikler normaldir. Ter bezlerinin yapısı, sayısı, büyüklüğü normaldir.

Ayaklarda aşırı terlemenin nedeni terlemeyi ayarlayan sempatik sistemde ayar bozukluğu olmasıdır. Bu kişilerde sempatik sistem aşırı duyarlı ve fazla çalışmaktadır. Sempatik sistemin aşırı çalışmasına bağlı olarak aşırı (gereksiz) ter üretimi olmaktadır. Heyecan, stres gibi psikolojik uyarılarla (bazen aklınıza gelmesi ile) başlayabilir.

Ayak Terlemesi Nasıl Önlenir?

Çözümü var mıdır? Tedavisiz geçer mi?

Aşırı ayak terlemesini önlemek zordur. Bazı kişilerde 40 yaşından sonra azalsa da ayak terlemesinin tedavisiz geçmesi pek mümkün değildir. İlaçla, psikoterapi ile bitkisel çözümlerle ayak terlemesinden kurtulma ihtimali yoktur. Sık sık çorap ve ayakkabı değiştirilmesi kısa süreli çözüm sağlayabilir.

Ayak Terlemesi Tedavisi

Ayak terlemesinin ameliyatsız, basit, çözümü var mıdır?

Ayak terlemesi şiddetli değilse (nemlenme şeklinde ise) terleme önleyici krem, losyon, sabun, jel vb ürünler hergün (akşamları) ayaklara uygulanarak terleme azaltılabilir.

Bu ürünlerde bulunan aluminyum klorid ter bezi kanalını tıkayarak terin dışarıya çıkışını önler. Ancak terleme şiddetli ise bu tıkaç yüksek ter basıncı ile itilerek açılır ve tedavi etkisiz kalır. Ayrıca alerji, cilt tahrişi yapabilir.

Ayak terlemesinde daha etkili tedavi yöntemleri nelerdir?

Daha şiddetli (ıslanma şeklinde) ayak terlemesinde, iyontoforez ve botoks tedavisi uygulanabilir.

İyontoforez tedavisinde özel cihazla ayaklara düz akım elektrik verilir. Ter bezlerinde şok etkisi ile ayaklardaki ıslaklık şeklindeki terleme azalabilir, geçebilir. Haftada 2-3 defa 20-30 dakika ömür boyu uygulanması gerekir. Zaman alıcı ve bıktırıcı bir yöntemdir, ayrıca ayaklarda yanma yapabilir.

Botoks tedavisinde ayak tabanı ve parmaklara 15-20 yere botox enjeksiyonu yapılır. Botox ter bezlerinde geçici felç yapar. Ayak tabaındaki ıslaklık şeklindeki terlemede kullanılır. Etkisi geçicidir, ayak için 3-4 ayda bir uygulanması gerekir. Uygulaması çok ağrılı ve maliyeti yüksektir, duyu kaybı yapabilir.

Lomber Sempatik Blokaj

Şiddetli ayak terlemesi için Algoloji Uzmanı tarafından bel bölgesinden ultrason veya tomografi eşliğinde omurga yanındaki sempatik sinire ilaç uygulanır. Ter bezi sinirlerinde geçici veya kalıcı blok yapar. Kanama vb komplikasyonlara neden olabilir. Uygulaması zor, başarı oranı düşüktür.

Aşırı ayak terlemesi kalıcı olarak tedavi edilebilir mi?

Sadece aşırı ayak terlemesi varsa, kalıcı etkili tedavi yöntemi olarak lomber sempatektomi ameliyatı yapılabilir. Damlama, akma şeklinde olan terlemede geçici yöntemler yetersiz kalır. Ameliyattan önce isterseniz geçici tedavileri deneyebilirsiniz.

Ayak Terlemesi (lomber sempatektomi) Ameliyatı

Lomber sempatektomi ameliyatı ile aşırı ayak terlemesi kalıcı olarak tedavi edilebilir. Ayak terlemesinde lomber sempatektomi ameliyatının başarı oranı yüksektir. Sadece 100 kişiden 7-8 kişide etkisiz kalabilir veya tekrar edebilir. Diğer vakaların tamamında ayaklarda kalıcı kuruluk sağlanır.

Sonucu, 60 dakika kadar süren ameliyat, bittiği anda görülür. Çok şiddetli ayak terlemesi varsa, bu problemden ömür boyu kurtulmak inanılmaz mutluluk verebiilir.

Lomber sempatektomi ameliyatı: karın bölgesinde, göbeğin kenarından yanlara doğru (iki taraflı) 7-8 cm uzunluğunda kesilerle yapılır. Burada ayak bölgesini etkileyen sempatik sinirler kesilir veya klips konulur. Kesi izleri belli olabilir. Erkek hastaların %1’inde impotans riski vardır. Kalıcı etki ve başarı oranı %90 civarındadır.

Aşırı ayak terlemesinde geçici tedaviler yetersiz kalırsa (bıkılırsa), kalıcı tedavi olmak istenirse, damlama-akma şeklinde terleme varsa lomber sempatektomi ameliyatı tercih edilebilir.

Yüz kızarması, yüz, el ve koltuk altı terlemesi ile birlikte ayak terlemesi varsa, bu bölgeler için yapılan klipsli ETS ameliyatı sonrası ayak terlemesi %60-80 ihtimalle geçebilir, azalabilir.